Een tekort aan magnesium kan bijdragen aan het ontstaan of verergeren van boezemfibrilleren. Magnesium speelt een directe rol in de elektrische prikkelgeleiding van het hart, en een te lage spiegel maakt het hart gevoeliger voor onregelmatige ritmes. Dat maakt magnesium een relevant mineraal als je te maken hebt met deze veelvoorkomende hartritmestoornis.
Bij boezemfibrilleren trekken de boezems van het hart snel en onregelmatig samen, in plaats van rustig en gecoördineerd. Dit veroorzaakt klachten zoals hartkloppingen, kortademigheid en vermoeidheid. De oorzaken zijn divers, maar verstoringen in de elektrolytenbalans, waaronder een magnesiumtekort, worden steeds vaker als meespelende factor herkend.
Hoe beïnvloedt magnesium het hartritme?
Magnesium is betrokken bij het reguleren van ionkanalen in hartspiercellen. Die kanalen sturen de stroom van natrium, kalium en calcium door de celwand, en dat proces bepaalt hoe een hartcel een elektrisch signaal doorgeeft. Zonder voldoende magnesium werken die kanalen minder stabiel. Het gevolg kan zijn dat cellen in de boezems ongecontroleerd elektrische prikkels afgeven en boezemfibrilleren uitlokken of in stand houden.
Magnesium remt ook de prikkelgeleiding via de atrioventriculaire knoop (de AV-knoop), het “verkeersknooppunt” tussen boezems en kamers. Daardoor helpt voldoende magnesium om de hartfrequentie te dempen. Dit is precies waarom magnesium bij boezemfibrilleren soms intraveneus wordt toegediend in een ziekenhuissetting, om de hartslag te vertragen en het ritme te stabiliseren.
Magnesiumtekort als risicofactor bij boezemfibrilleren
Een magnesiumtekort (hypomagnesiëmie) komt vaker voor dan veel mensen denken. Mogelijke oorzaken zijn een eenzijdige voeding, overmatig alcoholgebruik, langdurig gebruik van plastabletten (diuretica) of protonpompremmers (maagzuurremmers), en chronische diarree. Al deze situaties kunnen de magnesiumbloedwaarde verlagen en daarmee het risico op hartritmestoornissen vergroten.
Mensen met boezemfibrilleren blijken in onderzoek vaker lagere magnesiumbloedwaarden te hebben dan mensen met een normaal hartritme. Of een laag magnesium de oorzaak is of een gevolg van bredere gezondheidsproblemen is niet altijd eenvoudig te zeggen, maar de samenhang is duidelijk genoeg om magnesiummeting standaard mee te nemen bij de evaluatie van hartritmeklachten.
Magnesium aanvullen: wanneer heeft het zin?
Als een bloedtest aantoont dat je magnesiumbloedwaarde te laag is, kan aanvulling zinvol zijn. Dat kan via voeding of via een supplement. Voedingsmiddelen die relatief veel magnesium bevatten zijn onder andere groene bladgroenten (zoals spinazie), noten, zaden, peulvruchten, volkorenproducten en pure chocolade.
Bij een vastgesteld tekort schrijft de arts soms magnesiumsupplementen voor, of in acute situaties een intraveneuze toediening in het ziekenhuis. Let op: het zomaar zelf starten met hoge doses magnesiumsupplementen is niet verstandig als je hartmedicijnen gebruikt. Magnesium kan de werking van andere medicijnen beïnvloeden en een te hoge inname veroorzaakt bijwerkingen zoals diarree en, in zeldzame gevallen, een gevaarlijk lage hartslag.
Wanneer is magnesium geen oplossing?
Magnesium is geen behandeling voor boezemfibrilleren op zichzelf. Als de bloedwaarden normaal zijn, heeft extra magnesium weinig toegevoegde waarde voor het hartritme. Boezemfibrilleren heeft in veel gevallen andere oorzaken, zoals hoge bloeddruk, hartklepaandoeningen, schildklierproblemen of overgewicht. Die oorzaken vragen om een eigen aanpak.
Het is ook goed te weten dat boezemfibrilleren lang niet altijd direct behandeld hoeft te worden met ingrepen of zware medicatie. Soms is een afwachtend beleid met goede monitoring de juiste keuze, afhankelijk van de klachten en de risico’s. Dat maakt het des te belangrijker om samen met een cardioloog te bepalen welke aanpak bij jouw situatie past.
Vermoed je dat een magnesiumtekort een rol speelt bij jouw hartklachten? Vraag dan bij je huisarts of cardioloog om een bloedtest. Dat geeft een concreet antwoord en voorkomt dat je op eigen houtje supplementen neemt die misschien niet nodig zijn of zelfs ongewenst kunnen zijn in combinatie met je medicijngebruik.
Lees ook